Ani Bebek Ölüm Sendromu

Yaşamın ilk bir yılı içinde görülen, bebekleri uyurken etkileyen, otopsi, ölüm mahalinin incelenmesi ve ayrıntılı hastalık araştırması yapıldıktan sonra neden saptanamayan bebek ölümlerine Ani Bebek Ölüm Sendromu (ABÖS – SIDS) denir.

 

1992’de Amerikan Pediatri Akademisi’nin Ani Bebek Ölüm Sendromu hakkında önemli bir tespit ve yayını olmuştur.  Bu sendrom hakkında yapılan istatistiksel çalışmalarda, o dönemde ölüm oranı 1000 sağlıklı doğumda 2.4 olarak saptanmıştır.  Verilen öneriler doğrultusunda bugünlerde oran 1000’de 0.4’lere inmiştir.

 

Yapılan tıbbi araştırmalara göre Ani Bebek Ölüm Sendromu riskini azaltmak için Amerikan Pediatri Akademisinin (2005) son önerileri şunlardır:

 

Ölüm Riskini ARTTIRAN Durumlar

 

  • Yüzü koyun veya yan yatırmak
  • Yumuşak yatakta  yatırmak veya yastık kullanmak
  • Yatak içinde yumuşak ayıcık gibi nesnelerin olması
  • Anne ve/veya baba ile birlikte uyumak
  • Hamilelikte veya sonrası sigara içmek
  • Aşırı sıcak

 

Ölüm Riskini AZALTMAK için Son Öneriler

 

  • Sırt üstü yatırmak. Bebeklerin sırt üstü yatırılmaları önerildikten sonra ölüm oranlarında hızlı bir düşüş tespit edilmiştir. Yan yatırma pozisyonu sırt üstü yatırmaya kıyasla daha tehlikelidir ve sırt üstü yatırmaya kıyasla eşit ve geçerli bir seçenek DEĞİLDİR.  Biliyorum aklınızdan “ya kusarda boğulursa üstelik hastanede böyle yatırdılar” düşüncesi geçiyor, ancak sırt üstü yatan bebeğin kafa konumu yan yatırmaya kıyasla aynıdır, yani yan tarafa çevirir. Sırt üstü uyuyan çocukların kusma neticesiyle ölüm riskinin artmadığı bilinmektedir.
  • Sert yatakta yatırmak.  Bebek için normal yatak kullanılmalı.  Bebeğin sırtı acımasın veya daha rahat yatsın diye yatırıldığı yüzeye elyaf, yorgan, yastık gibi yüzeyi yumuşatan hiçbir nesne kullanılmamalı.  Yatağın üstüne tek çarşaf serilmesi uygundur.
  • Yatakta yumuşak nesneler bulundurmamak.  Bebek yatağında yastık, ağır battaniye, yorgan, yumuşak ayıcık gibi oyuncaklar bulundurulmamalı.  Eğer yatağın parmaklıklarına bağlı koruyucu süngerler varsa, bunlar mümkün olduğu kadar ince ve sert olmalı aynı zamanda parmaklıklara iyice sabitlenmeli.  Yorganının bebeğin başının üstüne gelip solunumunu engellememesi için bebeğin ayakları beşiğe deyecek ve yorgan veya battaniye yatağa sıkıştırılacak şekilde düzen oluşturulabilir (yukarıdaki resme bakınız).  Ayrıca, yorgan veya battaniye kullanmadan bebeğe uyku tulumu giydirmek de geçerli bir seçenektir.
  • Sigara kullanmayın.  Hamilelikte veya doğum sonrası sigara kullanımı ABÖS oranlarını arttırmaktadır.
  • Aynı yatakta uyumayın.  Aynı yatakta bebek ve ebeveyn uyumamalı.  İlk 6 ay boyunca bebeğin beşiğinin ebeveyn yatak odasında bulunması ve bebeğin kendi beşiğinde uyuması ABÖS risk oranını azaltır.  Bebeğin 3 aydan küçük olması, ebeveyn ile koltukta uyuması, ebeveynin alkollü olması özellikle riski arttırır.
  • Emzik kullanmak.  Nedeni tam bilinmemekle birlikte emzik kullanan bebeklerin ABÖS riski azalmaktadır.  Kullanım konusunda bazı tavsiyeler vardır:

 

  • Yaşamın ilk ayında emzik kullanmayın ki bebek anne memesine iyice alışsın
  • Uykuya dalarken emzik verilebilir ancak ret ediyorsa zorlamayın
  • Şekerli su, bal veya reçele emziği batırıp vermeyin
  • Emzik sıkça yıkanmalı (pamukçuk gelişmesin diye)
  • Ortam ısısı aşırı olmasın.  Oda ısısı 24 derecedir.  Bir erişkinin hafif giysilerle rahat durabileceği ısı ortamı uygundur.  Bebeğinizin cildi dokunulunca çok sıcak olmamalı.
  • ABÖS ile ilgili özel ürünler almanıza gerek yok.  Her ne kadar bu ürünler cazip gelse de, bunlar hakkında tıbbi araştırmalar henüz yapılmamıştır dolayısıyla ilgili nesnel bilgi henüz yoktur.
  • Özel cihazlar şart değil. Solunum veya kalp işlevlerini takip eden özel cihazlar bebeğinizin doktoru size özellikle belirtmediği taktirde şart değildir.
  • Baş şeklinde düzensizliklerin önüne geçilmeli.  Kemik kaynaşması olmadan plagiosefali, sürekli sırt üstü yatma sonucunda gelişme ihtimali olan baş şeklinde bir düzensizliktir.  Bunun önüne geçmek için bazı tavsiyeler vardır:
  • Bebek uyanık ve izlenirken her gün en az 5 dakika yüzü koyun yatırın.  Bu aynı zamanda boyun ve sırt kaslarını geliştirecektir.
  • Kucağa alın.  Sürekli ana kucağında kalan bebeklerin kafalarının arkasına baskı oluşabilir.
  • Her uykuda başının yönünü değiştirin.
  • Özellikle nörolojik hastalığı olan bebeklerin pozisyonlarına daha da dikkat edilmeli.
  • Belli bir süre sonra halen kafa şeklinde düzelme olmazsa doktorunuza danışın.
  • Bazen plagiosefali kendiliğinden geçer.  Yapılan bir çalışmada 8 aylıkken  %20 oranında olan plagiose fali, 24 aylık dönemde %3’e düşmüştür.
  • Bakıcınıza, kreş çalışanlarına ve çevrenize ABÖS hakkında bilgi verin.  Birçok kişi Ani Bebek Ölüm Sendromu hakkında bilgiye sahip değildir, bu nedenle bebeğinizin bakımı ile ilgilenen kişilere, arkadaşlarınıza ve çevrenize ABÖS hakkında bilgi verin.

 

Dr. Gökhan Mamur

Levent Loft 1 Büyükdere Cad. No:201 Kat:4 Daire:74

Esentepe Mah. Şişli / İstanbul 0212 264 6579

İletişim

/gokhanmamur