Sarılık: Herşey Dozunda Güzel

Giriş

 

Bebeklerde sarılık, yıllardır, ateşde olduğu gibi, korku yaratan bir konudur çünkü doğrudan akla şu geliyor, “bebeğim sarılık olursa, beyin hasarı olabilir.”  Bu tam olarak doğru değil, hatta faydası bile var desem inanır mıydınız?  Ayrıntılarına bakalım.

 

Sarılık nasıl olur?

 

Sağlıklı toplumun çoğunun vücudunda belirli bir durum görülüyorsa, bu genelde “normal” kabul edilir.  Yeni doğan bebeklerin yüzde 70’inde gözle görülür sarılık olur.  Dolayısıyla bu “normal” kabul edilir.  Sarılığı yapan maddenin adı bilirubindir.  Bilirubinin iki çeşidi vardır.  Birincisi vücuttan atılmaya hazır hale getirilmiş yani paketlenmiş bilirubindir, ikincisi ise vücuttan atılmaya hazır hale getirilmemiş, yani paketlenmemiş bilirubin vardır.  İnsan vücudunda bu paketleme işlemi karaciğer tarafınca yapılır.  Paketlemeyi yapan birim yaşamın ilk günlerinde tam randımanlı çalışmadığından dolayı vücuttan atılmaya hazır olmayan paketlenmemiş bilirubin miktarı artar.  Bu da ciltte birikerek sarılık görüntüsünü verir.

 

Normal sınırlar

 

Bilirubin birim olarak 20’leri aşmadığı taktirde çoğu zaman herhangi bir sorun yaratmaz.  Zaten çoğu zaman sağlıklı yenidoğanlarda bu rakamları pek geçmez.  Geçtiği taktirde ilk aşamada ışık tedavisi (fototerapi) uygulanır.  Bu ışık ilginçtir, ciltte biriken paketlenmemiş bilirubini kendi yöntemiyle paketler ve vücuttan idrar ve gaita ile atılmasını kolaylaştırır.  25-30’u aşan değerler artık bebek için tehlikeli olmaya başlar ve genelde bu tür durumlarda sarılığı tetikleyen hastalıklar söz konusudur.

 

Sarılığın faydası

 

Peki neden sarılık normalde oluyor?  Bir faydası var mı?  Evet var.  Yapılan tıbbi araştırmalarda bebeğinizin ilk günlerinde vücutta oksijen’in zehirli yan ürünü olan serbest oksijen radikalleri miktarı artar.  Bu radikaller hücrelere zarar verir.  Peki size sorsam, bu zehirleri temizleyen bir numaralı madde nedir diye, ne derdiniz?  Evet, bilirubin!  Bazen düşünürüm, acaba karaciğer bilerek mi paketleme işlemini ilk günlerde ağırdan alıyor?  Bence öyle.

 

Araştırmalar bilirubinin beyinden ve vücuttan oksijenin zehirli yan ürünlerini temizlediğini göstermiştir.  Aynı zamanda erken doğan bebeklerde tehlikesi olmayan boyutta yükselmiş bilirubin miktarlarının prematürelerde görülen körlük oranlarını azaltıyor (retinopati).

 

Sarılık genelde yaşamın ilk günü geçtikten sonra gözlerin akında ve burun ucunda başlar.  Kanda seviyesi yükseldikçe yüz, boyun, gövde ve bacaklara doğru iner.  Bebeğinizde sarılık olduğunu düşünüyorsanız doktorunuza danışın.

 

Herşey dozunda güzel.

 

Dr. Gökhan Mamur

 

Levent Loft 1 Büyükdere Cad. No:201 Kat:4 Daire:74

Esentepe Mah. Şişli / İstanbul 0212 264 6579

İletişim

/gokhanmamur